Pse nuk i del vetes tënde për zot?

Në shumicën e rasteve, dhuna psikologjike ndjek një procedurë me dy etapa. Etapa e parë është kontrolli, i cili arrihet nëpërmjet fajësimit dhe kritikave të përditshme për gjëra fare të parëndësishme, etj. Në fund, arrin një moment që shënjestra e kupton që kritikat nuk janë të vlefshme. Ai ose ajo e kupton që është thjesht shënjestër e dhunës psikologjike. Shënjestra fillon të mbrohet, mbase duke u ankuar tek superiorët. Ky është momenti që dhuna psikologjike kalon në etapën e dytë. Kjo është etapa e asgjësimit, e cila arrihet nëpërmjet shkarkimit pa shkak konkret, dorëheqje të detyruar, dalje e parakohshme në pension, ose si për shkak të ndonjë sëmundjeje si pasojë e stresit.


Lista e mëposhtme tregon që arsyet pse njerëzit nuk i dalin dot zot vetes së tyre janë shumë të ndërlikuara (frika është e justifikueshme)

Izolimi dhe manipulimi

Shënjestra e dhunës psikologjike është shfuqizuar nëpërmjet izolimit, veçimit dhe manipulimit të kolegëve dhe drejtorëve.

Dhunuesi kërcënon

Dhunuesi kërcënon vazhdimisht shënjestrën dhe kolegët.

Frikë dhe pasiguri

Ekziston një klimë frike dhe pasigurie, e cila i bën njerëzit që të nguten për të kërkuar të drejtat e tyre.

Turpi dhe faji

Shënjestrat tashmë ndihet i/e turpëruar, shqetësuar dhe fajtor. Të gjitha këto janë nxitur nga dhunuesi, pasi kjo është mënyra sesi të gjithë abuzuesit i kontrollojnë viktimat e tyre.

Hutim dhe mosbesim

Shënjestra ndihet e hutuar dhe e ka të pamundur që të besojë atë që me të vërtetë po ndodh. Shënjestra ndihet në një farë mënyre e përgjegjshme. Kjo vërehet veçanërisht pas mendimeve të tilla si "Pse mua" dhe "Pse e lashë që të më ndodhte?" (Këtu janë përgjigjet e këtyre pyetjeve).

Frika e punës

Shënjestra ka frikë mos humbet vendin e punës.

Mungesa e ligjeve

Nuk ka ligje kundër dhunës psikologjike, ndërsa ato pak që ekzistojnë është e pamundur që t’ia përshtatësh dhunës psikologjike.

Ska vende pune

Vendet e punës janë me pakicë. Kjo përkeqësohet nëse mosha jote është mbi 40 vjeç dhe ke një punë me kohë të plotë. Gjasat për të zënë një punë tjetër me kohë të plotë janë shumë të pakta.

Dëmtimi psiakiatrik

Kur vjen puna deri këtu, shënjestra është tashmë duke vuajtur nga një dëmtim i rëndë psikiatrik, ka pësuar tronditje dhe e ka të pamundur që të shprehet në mënyrë të qartë, ndërkohë që dhunuesi është brisk nga goja dhe i besueshëm.

Tronditja

Trondita dhe frika parandalojnë gjetjen e fjalëve të duhura nga shënjestra për të identifikuar, zbuluar dhe sjellë para përgjegjësisë persekutuesin e tij.

Kurthi i shëndeti mendor

Kur shenjat e para të dëmtimit psikiatrik fillojnë e shfaqen, dhunuesi ngre kurthin e shëndetit mendor duke pretenduar se i dhunuari ka "probleme mendore". (Dëmtimi psikiatrik nuk ka të bëjë me sëmundjet mendore. Këtu është ndryshimi)

Padija e fenomenit

Shënjestra nuk e njeh fenomenin e dhunuesit psikologjik periodik, sociopatëve, etj. Atij gjithashtu i mungon përvoja e duhur për t’i bërë ballë këtyre karaktereve.

Dinakëria e dhunuesit

Dhunuesi gënjen në mënyrë imponuese (është i fiksuar), përdor dy fytyrësinë, mashtrimin, dinakërinë, bishtnimin dhe joshjen (këtu nuk flitet për joshje seksuale fizike). Ai përdor mohimin, kundërsulmin, ia hedh fajin dikujt tjetër dhe hiqet si viktimë për t’iu shmangur përgjegjësive. Joshja ka si qëllim mashtrimin.

Sjellja e pamoralshme

Dhunuesi abuzon me pushtetin dhe sillet në mënyrë të pamoralshme. Ai nuk ka ndërgjegje dhe nuk ndjen keqardhje.

Heshtja

Heshtja është shurdhuese.

Mohimi

Mohimi është kudo.

Frika e mosbesimit

Edhe mosbesimi është kudo i pranishëm. Shënjestra ka frikë se askush nuk do ta besojë. Madje vetë shënjestra vë në dyshim atë çka po ndodh, pasi dhunuesi vazhdimisht mohon gjithçka me këmbëngulje.

Dhunuesi përkrahet

Dhunuesit përkrahen dhe shpërblehen, zakonisht me rritje në detyrë.

Askush s'të ndihmon

Asnjë institucion shtetëror apo privat nuk të vjen në ndihmë. 

Mirësia

Shënjestrës nuk i pëlqen që t’i shkaktojë të tjerëve telashe dhe e ka të vështirë që të ankohet kundër një qenieje tjetër njerëzore.


Naiviteti

Shënjestra me naivitet beson se sistemi është i mirë dhe do t’i mbrojë ata. (nuk është i mirë dhe nuk të mbron)

Shpresa

Shënjestra beson me naivitet se besnikëria dhe të historia e tyre në punë si punonjës i mirë do të merren në konsideratë (nuk ndodh, madje ka shumë gjasa që punëdhënësi t’i shpërfillë dhe t’i mohojë).

Burimet njerëzore

Shënjestra me naivitet beson se zyra e Burimeve Njerëzore ose personeli tjetër janë aty për t’i mbrojtur punonjësit (nuk janë aty për atë punë, ndërsa në Shqipëri nuk dihet fare pse ata janë aty).

S'ka kujt t'i ankohesh

Ankesat zakonisht bien në vesh të shurdhët pasi shefi është vetëm një. Ai ose është vetë dhunues ose mbështet dhunuesin duke mos marrë masat e duhura.

Bashkëpunimi

Edhe në qoftë se një menaxher tjetër merret me ankesën, ka shumë gjasa që ai ose ajo të ketë një farë lidhjeje me dhunuesin.

Tradhtia

Dhuna psikologjike është tradhti. Shënjestra beson dhe varet nga ndershmëria e dikujt tjerët (p.sh. shefi), ndërkohë që ky person i tradhtoi. Shënjestra ka frikë se po filluan të ankohen ai do të tradhtohet sërish (dhe na fakt ashtu ndodh).
Administrata nuk bëri asgjë për ta ndaluar ushtrimin e dhunës psikologjike gjatë kohës që po ndodhte. Besimi tek këta njerëz është me të drejtë i vogël.

Përdhunim psikologjik

Dhuna psikologjike është njëfarëlloj përdhunimi psikologjik për shkak të natyrës intruzive (ndërhyrëse) e dhunuese.

Vetëfajsia

Shënjestra ndihej dhe vazhdon të ndihet fajtor për atë që ka ndodhur, pasi është nxitur nga dhunuesi që të besoj së mban përgjegjësi.

Zemërbutësia

Shënjestra është tërhequr pasi dhunuesi e ka bërë të mendojë se është viktimë dhe ka shfrytëzuar më së miri zemërbutësinë e shënjestrës dhe mirëkuptimin e të tjerëve.

Çrregullime Post Traumatike

Dhuna psikologjike shkakton (ÇPT) Çrregullime Post Traumatike (pas tronditjes). Çdo mendim apo çdo kujtim i dhunuesit shkakton menjëherë vuajtje sipas kritereve të mëposhtme diagnostikuese:

B4 shqetësime të forta psikologjike si pasojë e ekspozimit të të dhënave të brendshme, ose të jashtme, të cilat simbolizojnë apo ngjasojnë me një aspekt të ngjarjes tronditëse.

B5 reagim psikologjik si pasojë e ekspozimit të të dhënave të brendshme, ose të jashtme, të cilat simbolizojnë apo ngjasojnë me një aspekt të ngjarjes tronditëse.

Gjithashtu

C1 përpjekje për t’iu shmangur mendimeve, ndjenjave apo bisedave që kanë lidhje me traumën (tronditjen).

C2 përpjekje për të shmangur aktivitete, vende apo njerëz, të cilët sjellin ndërmend traumën (tronditjen).

C3 paaftësi për të kujtuar një aspekt të rëndësishëm të traumës (tronditjes).

C4 vështirësi në përqendrim.

(ÇPT) është një reagim emocional natyral dhe normal ndaj një ngjarjeje thellësisht tronditëse, shqetësuese. Ka mundësi që gjysma e popullsisë të vuajë nga (ÇPT) në grada të ndryshme. Në shumicën e rasteve diagnostikohet si "stres" dhe "ankth". Shërimi i (ÇPT) përshkruhet në librin e David Kinchin " Post Traumatic Stress Disorders: the invisible injury" i vitit 2005.

 
Comments